Adriaan van Dis als gastconservator in het Meermanno
Tentoonstelling ‘Enge dingen: het aangetaste lichaam’ 19 nov 2011- 19 dec 2012
De menselijke fascinatie voor het afwijkende of het door ziekte getekende lichaam staat centraal in deze tentoonstelling; een thema aangedragen door Adriaan van Dis. Als jonge jongen vond Van Dis in de boekenkast van zijn grootvader tal van boeken, waarin afbeeldingen van het menselijk lichaam waren opgenomen. Prentenboeken met klepjes waarachter de ingewanden tevoorschijn komen, maar ook boeken met gruwelijke foto’s van zieke en verminkte mensen. Deze hebben een onuitwisbare indruk op hem gemaakt. Zijn fascinatie voor de plaatjes was niet gelegen in de oorzaak van de verminkingen, zoals geweld, oorlog, onveilige seks, nare misgeboorten en verschrikkelijke ziekten, maar vooral in de aantrekkingskracht van de afbeeldingen zelf en de huivering die zij tot gevolg hebben bij de lezer en toeschouwer. Daarnaast is Van Dis geïntrigeerd door de uitwerking die een verminking of aantasting van het lichaam kan hebben op het functioneren van een persoon: niet zelden is er sprake van een sociaal isolement. Het kijken naar verminkte of aangetaste lichamen staat voor hem gelijk aan het betreden van een ‘verboden wereld’.
De tentoonstelling combineert beeldmateriaal uit medische boeken met driedimensionale wasmodellen. Hierdoor ontstaat een visueel palet van het aangetaste lichaam uit vooral de negentiende en twintigste eeuw. Van misgeboorten uit het werk van de Amsterdamse anatoom Willem Vrolik tot de handgekleurde foto’s van huidziekten uit 1868 en de gruwelen van de Eerste Wereldoorlog in Krieg dem Kriege. De tentoonstelling laat zien hoezeer ook de meest gruwelijke beelden het waard zijn om te bekijken. Ze vragen om gezien te worden.
‘De beschadiging. Bij mens en dier. Het kwetsbare boeit. Misschien is het een afwijking, maar ik zie in het kapotte altijd de heelte die er niet mocht zijn. De kapotte dingen kijken mij aan. Ze zoeken contact en zeggen: zie toch hoe menselijk het monster is.’ (Adriaan van Dis, 2011)
Bij de tentoonstelling verschijnt een gelijknamige publicatie met een inleiding van Adriaan van Dis, een essay van Mieneke te Hennepe en veel foto’s. De uitgave verschijnt bij Wbooks, prijs: € 17,95
Jonge bezoekers tot 12 jaar mogen enkel onder begeleiding van een volwassen persoon de tentoonstelling bekijken. Voor deze tentoonstelling geldt een toeslag van € 2,-.
Voor meer informatie: www.meermanno.nl
